آب و هوا



 



تازه های سایت



پربیننده ترین

کد مطلب: 15488
تاریخ انتشار : 1392/12/01 - 16:43
معرفی یکی دیگر از جاذبه های گردشگری استان خراسان جنوبی
روستای ورزگ قاینات با قدمتی طولانی و جاذبه های گردشگری
نام این روستا بر گرفته از گیاه فرزگ که در کنار چشمه اصلی این روستا بوده والان تبدیل به قنات ورزگ شده است می باشد این روستا ابتدا در پاوک سپس در رایک جا به جا شده تا به مکان اصلی آن که الان می باشد
به گزارش خاورستان، در معرفی غار جوجه یکی از خواننده های گرامی متذکر شده بودند که چرا غار جوجه ما رو معرفی کردید ولی از روستای ورزگ که واقعا یکی از مناطق دیدنی استان ماست گزارشی تهیه نمی کنید و این دلیلی شد که من جستجوی نام ورزگ بپردازم و نتیجه آن این شد که با سایت ورزک نیوز آشنا شدم و با همکاری  مدیر محترم این سایت و تلاش توانستم گزارش زیر رو از روستای ورزگ آمده کنم و تقدیم حضور شما عزیزان بکنم امید اینکه با همیاری تمامی هم استانی های گرامی بتوانم قدمی در شناخت شگفتی های استانمان بردارم.
نسرین کاری- گردشگری
نام این روستا بر گرفته از گیاه فرزگ که در کنار چشمه اصلی این روستا بوده و الآن تبدیل به قنات ورزگ شده است می باشد این روستا ابتدا در  پاوک سپس در رایک جا به جا شده تا به مکان اصلی آن که الان می باشد.چندین قرن قبل از پیدایش روستای ورزگ در فاصله سه كیلومتری شمال شرق ورزگ در نزدیكی كوه كمر پاوك و در حاشیه رود بزرگ (رود اصلی ورزگ) كنار چاه های پاوك، روستایی به نام پاوك قرار داشته است كه بعد از تخریب روستا و خشك شدن قنات پاوك با فاصله كمی در قسمت جنوبی پاوك، قنات رایك احداث و روستای رایك به وجود می آید. این روستا نیز در بستر رودخانه و هم جوار قنات رایك وجود داشته است. مزار رایك كه از قدمت بسیار بالایی برخوردار است و در بین اهالی دارای شهرت و احترام خاصی می باشد در همین مكان است. از دیگر شواهد این روستا قبرستان بزرگ رایك است كه الان به صورت محدوده ای بزرگ از خاك و سنگ تبدیل شده است. بقایای خانه های ویران شده ی گلی هم وجود روستای رایك را حكایت می كند. مدت ها بعد بر اثر كم آب شدن قنات رایك؛ در نواحی جنوبی تر در كنار كوه های: تنگل، لاخ آغل بُزُو، لاخ مزار و كوه خُمُندَرو، و به وجود آمدن چشمه ها و قنات های دیگر مانند: قنات ورزگ (چشمه فِرِزگ نام قدیمی آن است)، قنات میان ده (به این قنات و دِهِ حومه آن ان شاء الله در فرصت دیگری خواهیم پرداخت) و قنات سریچَك، مردم به این منطقه كوچ كرده و بعداً در كنار چشمه  فرزگ، روستای ورزگ بر گرفته از نام چشمه (كه الان تبدیل به قنات شده است) تشكیل می شود.این نكته قابل ذكر است كه پاوَك و رایَك نسبت به ورزگ از قدمت بسیار بیشتری برخوردار است اما مردم آن اكثرا از یك نسل هستند كه در زمان های مختلف وبر اثر شرایط آب و هوایی و جغرافیایی محل سكونت خود را به موقعیت بهتر انتقال می داده اند. لذا تارخیچه تشكیل روستای ورزگ به كمتر از پنج قرن می رسد.
علاوه براین قبل از ساخته شدن ورزگ فعلی نیزکسانی بودند که در این مکان  به صورت خانه باغ وزندگی می کردند در کنار چشمه هایی به نام  سریچک ومهنده(میان ده) که هنوز می توان آثاری از باقیمانده خانه های آن را درباغ ها دید بخصوص در میانده که از نامش پیداست که مرکز ده بوده است وبعد از آن قنات ورزگ شکل گرفته است. این اطلاعات بنا به گفته ریش سفیدان قدیمی ورزگ می باشد. روستای ورزگ در ۲۵کلیومتری شمال شرقی  قاین ازاستان خراسان جنوبی قرار دارد.
كوه های اطراف ورزگ: از مشرق: كوه كمر سفید، تپه های چُنگ چَقوكی، كوه كمر پاوك، قله سیاه، قله سرخ.
از شمال: كوه های بُقَیرِز و قله های اطراف روستای خونیك. از مغرب: كوه های: درّه واسو، درّه نقوچ، دره غجل، كوه تنگل. از جنوب: كوه آغل بُزو، كوه مزار، كوه های دره خُمُندَرو، كوه های بند قلبیر و كوه های ورزق.
قنات ها به ترتیب موقعیت جغرافیایی از جنوب به شمال: 1- قنات سریچَك، 2- قنات میان ده، 3- قنات ورزگ، 4- قنات كلاته تَه (یا كلاته پایین همان ابراهیم آباد)، 5- قنات رایك، 6- قنات پاوَك (این قنات به كلی خشك و ویران شده است)، 7-  قنات درخت توت (از این قنات هم اكنون به صورت چاه و به وسیله پمپ برقی بهره برداری می شود.)
 
جایی که در تاریخ نام ورزگ برده شده است:
هرمز یکم یا هرمزداردشیر از سال ۲۷۲ تا ۲۷۳ (میلادی)، پادشاه ساسانی بود. بعد از پدر خود، شاپور یکم، به عنوان شاهنشاه ایران سلطنت کرد. وی که در هنگام حیات پدر در جنگهای روم و ارمنستان شجاعت بسیار از خود نشان داده بود، به خاطر شجاعتهای خویش دلیر (جری، بطل) خوانده می‌شد و شاپور یک چند فرمانروایی پارت و سرانجام فرمانروایی ارمنستان را با عنوان ورزگ شاه ارمنشهر به او داده بود. به نظر میاید صفات جنگی بیش از تدبیر و درایت، وی را در نظر پدر لایق جانشینی او کرده باشد.
شغل اصلی مردم ورزگ کشاورزی، باغداری و دامداری است و محصولات اصلی روستا زعفران، گندم، عناب، پسته، زرشک و به ویژه زردآلو است و انجیر و عناب روستا شهرت زیادی دارد.ورزگ به دلیل واقع شدن بین کوه های بلند و مرتفع دارای گیاهان دارویی زیادی مانند زیره سیاه کوهی، آویشن، بادرنجبوبه، گل بو مادران، گل زوفا، استوقودوس و زیره سبز است و این قابلیت باعث شده است در فصل بهار طبیعت دوستان به این روستا سری بزنند.
 ورزگ دارای درختان انجیر وحشی و بومی زیادی است که بیشتر ارتفاعات و دره های آن را درختان انجیر پوشانده است و بخش زیادی از درآمد اهالی از فروش برگه زرد آلو،عناب و انجیر تامین می شود. وی می گوید: این روستا در زمان جنگ تحمیلی همواره به دلیل اعزام نیروی زیاد، کمک های نقدی و غیر نقدی به جبهه ها توسط مسئولان وقت به عنوان روستای نمونه معرفی می شد و دلیل این ادعا وجود 600 رزمنده،تقدیم 21 شهید، 40 جانباز و یک آزاده است.این روستا 8 رشته قنات دارد که 2 رشته به کلی خشک شده و بقیه در سال های پس از خشکسالی با کاهش و افت شدید آب مواجه است.صنایع دستی روستا را شامل جاجیم، قالی، قالیچه، پشتی و تابلوفرش عنوان می کند و ادامه می دهد: هنوز در زمینه بافت فرش دستباف در شهرستان، حرف اول را می زنیم و فرش دستباف ورزگ مشهور است، به طوری که از 100 سال پیش صنعت فرش دستباف آن در شهرستان سابقه دارد.
 
روستایی که یک خبرنامه فعال دارد
جالب است که بدانید این روستا  دارای یک خبرنامه است که نامش فانوس آبادی می باشد و این گاهنامه هر چند وقت یکبار چاپ میشود و اخبار و اطلاعاتی در مورد ورزگ می باشد سردبیر این خبرنامه می گوید: با کمک دانشجویان، فرهنگیان، روحانیان، خانواده های معظم شاهد و پایگاه مقاومت روستا وب سایت ورزگ و ماهنامه روستا راه اندازی و برای معرفی استعدادها و توانمندی های این روستای ییلاقی اقدام می شود و ورزگ به عنوان روستای نمونه وب سایت روستایی معرفی شده است و در سایت دانش نامه آزاد جهانی دارای صفحه اختصاصی شده و از هر نقطه از کره خاکی اطلاعات مربوط به آن قابل دسترسی است.وی خاطرنشان می کند: این روستای ییلاقی و سرسبز با بهره مندی از پوشش گیاهی مناسب و برخورداری از مناظر دل انگیز بهترین موقعیت را برای تبدیل شدن به یک تفرجگاه عمومی و قطب گردشگری در خراسان جنوبی دارد و از مسئولان استان و شهرستان می خواهیم به این روستا توجه جدی تری داشته باشند.


 

 
در پایان می خواهم با چند تا از مناطق گردشگری و جذاب این روستا آشناتون کنم و  یادمون نره با توجه به نزدیک شدن به نوروز و تعطیلات لازم نیست به جاهای دور سفر کنیم توی همین استان خودمون خیلی جاها برای دیدن هست که ندیده ایم.
 
مزار رایک ورزگ
این مزار در 2کیلومتری شمال روستای ورزگ قرار داشته علت نامگذاری آن به رایک بدلیل قرار گرفتن مزار در مزرعه رایک  است . از مشخصات صاحب قبر و تاریخ دفن وی اطلاعی بدست نیامد این بنا از لاشه سنگ وگل ساخته شده و گنبد آن دایره ای و از آجر وسنگ و گچ است و تمامی خانه های مسکونی اطراف آن خراب شده وتنها این بنا باقی مانده است از مجموعه 6سنگ قبر داخل مزار تنها یکی سالم مانده وبقیه شکسته ویا آسیب دیده است .آنچه در مجموعه رایک دیده می شود وجود دواحتمال را می دهند یا این محل در دوره تیموری و صفوی آباد بوده و عده زیادی ازمردم در آنجا سکونت داشته که حضور بزرگان و دانشمندان در کتیبه ها این موضوع را به اثبات  میرساند واحتمال دیگر اینکه منطقه درگیر یک جنگ خونین بوده و عده زیادی از فرماندهان و شاهزادگان در آنجا کشته و د رهمان محل دفن شده اندآنچه ازمضمون این کتیبه ها مستفاد می شود چندین نفر از شخصیتها در این محل دفن می باشند . یکی از این سنگ قبرها متعلق به خواجه میرک حسینی که در عصر صفویه از امراء و شاهزادگان بوده و دیگری امیر سلطان حسین الرجومی در سال 784مدفون شده است .
مسجد كربلایی محمد ورزگ با قدمتی 70 ساله
مسجد كربلایی محمد در بافت قدیم روستا در حاشیه شمال شرق ورزگ، نزدیك باغ مرحوم آذری و در نزدیكی حمام قدیم ورزگ توسط مرحوم كربلایی محمد براتِ برات نژاد حدود 100 سال قبل بنا شده است. این مسجد دارای یک اتاق نسبتاًكوچك (حدود سه در چهار) بوده است كه این اتاق هنوز سالم است و حتی فرش هم دارد. علت ساخت مسجد در این مكان (نزدیك حمام) و با این وسعت كم توسط این مرحوم این بوده است كه در زمان دایر بودن حمام قدیمی روستا هنگامی كه افراد، موقع نماز برای استحمام از این مكان عبور می كرده اند بتوانند در اول وقت و به راحتی نماز خود را در مسجد به جا آورند تا بدین جهت هم نماز از آنها فوت نشود و هم ثواب نماز خواندن در خانه خدا را از دست ندهند. همچنین به جهت نزدیك بود این مكان به آبراه اصلی قنات ورزگ، نزدیك بودن آ به كشمان ورزگ، محل عبور اهالی به باغات و محل استقرار و چراگاه گله و احشام، این مسجد فرصت نماز خواندن را برای بسیاری از مردم فراهم می كرده است. ضمناً این مسجد در بین نوادگان این مرحوم به «مسجد بابا بزرگ» معروف است.
غار خُمُندَرو (غار علی بابا)ورزگ
این غار در فاصله یك كیلومتری جنوب ورزگ در درّه خُمُندَروی كوچك در ارتفاع 60 متری از كف دره قرار دارد.این غار از قدیم شناخته شده نبوده و برای بسیاری از اهالی ورزگ مجهول بوده است. حدود 17 – 18 سال قبل عده از نوجوانان روستا كه در آن حوالی عبور می كردند (برای كوهنوردی، یا تفریحی و یا همراه گله یا ...) به طور اتفاقی غار را می بینند، و بر اساس سلیقه شخصی نوجوانان روستا آن را غار «علی بابا» نامگذاری می كنند و بعدا همین اسم در بین اهالی مشهور می شود.این غار كه به صورت عمودی و شبیه چاهی در دل كوه قرار دارد، عمق آن به حدود 70 متر می رسد و عرض و طول آن در جاهای مختلف غار متفاوت است. مثلا در بعضی از قسمت ها به قدری تنگ است كه فقط یك نفر می تواند عبور كند اما در بیشتر قسمت های آن دارای وسعت زیادی است به طوری كه چند نفر از كنار هم می توانند عبور كنند.در قسمت های انتهای غار قندیل ها و سنگ نمك های بسیار وجود دارد كه به غار زیبایی خاصی بخشیده است و حتی بعضی قندیل ها سقف را به كف غار به شكل ستون وصل كرده است. البته متاسفانه بسیاری از قندیل ها و ستون ها، بر اثر بی توجهی به طبیعت زیبای غار و غفلت برخی افراد بازدید كننده، مورد تخریب قرار گرفته است.به طور كلی غاری بسیار زیبا و در نوع خود كم نظیر است و به یك بار بلكه چند بار دیدن می ارزد.
مسجد جامع ورزگ
مسجدی به بلندای تاریخ  ورزگ و  به عظمت بزرگانی که ورزگ را  ساختند. سند مکتوبی که عمر دقیق مسجد را نشان دهد در دست نیست. اما از کلام بزرگان روستا و افرادی که سن بیشتری دارند اینگونه فهمیده می شود که حدودا بیش از یک قرن از ساخت آن می گذرد.البته بنای دیگری که در کنار مسجد اصلی به آن اضافه شده و در حال حاضر به عنوان مسجد خواهران استفاده می شود حدود سال 1345شمسی ساخته شده است.این مسجد که در قسمت قدیمی روستا و در کنار مجرای قنات ورزگ قرار گرفته است در نوع خود از نظر معماری و وسعت، کم نظیر بوده ودر روستای ورزگ شاهکار معماری سنتی به حساب می آید. این مسجد دارای دو در ورودی اصلی می باشد . پایه های اصلی مسجد 12 ستون ضخیم و مستحکم است و از چند شبستان (ایوان) و یک گنبد با قطر نسبتا زیاد تشکیل شده است. طبق گفته شاهدان، استاد بنای قسمت اصلی مسجد، اهل ورزگ  نبوده و ظاهرا از روستای گازار  (از توابع بیرجند) بوده است ؛ و توسعه آن مدتها بعد با ساخت مسجد خواهران در کنار آن توسط استاد بنا حاج  محمد جعفری و با همکای حاج ملا محمد ورزگی و حاج اسدالله ورزگی و کربلایی محمد براتِ برات نژاد و کربلایی حاج احمد دلریش و کربلایی سید ابوطالب هاشمی ثالثی و کربلایی سید محمد علوی و عده زیادی از بزرگان روستا که زحمت زیادی کشیدند تا این بنای عظیم هم اکنون برای آن ها باقیات صالحات باشد؛ انجام گرفت. ناگفته نماند که زنان هم در ساخت این اثر بی بهره نبودند و با آوردن آب برای تهیه گِل، خود را در ساخت آن سهیم کردند.
غار «جوجه» در ورزگ
 

 ورزگ علاوه بر طبیعت سرسبز و زیبا، دارای غار بسیار دیدنی و جذاب به نام «جوجه» است که با داشتن زیبایی ها و وجود قندیل های طبیعی زیبا می تواند میزبان گردشگران باشد و در صورتی که مسئولان برای ایجاد راه دسترسی مناسب، برق رسانی و احداث محل استقرار مسافران اقدام کنند، به طور قطع در جذب گردشگر موثر خواهد بود. ورزگ دارای معادن بسیار غنی گچ و مس است که هر چند برای مطالعات آن اقدام شده اما برای اکتشاف در اختیار سازمان بازنشستگی کشوری قرار گرفته که این سازمان اقدام عملی برای آن انجام نداده است و در صورتی که این دو معدن اکتشاف و استخراج شود،غبار محرومیت از چهره این روستای آباد زدوده خواهد شد.

تصاویر بیشتر برای مطلب: 


نظرات کاربران

از نوغاب هنوالان هم دیدن کنید جاهای گردشگری خوبی برای تهیه گزارش و گردش نوروزی داره


نظر شما

ایمیل شما جهت ارتباط بوده و نمایش داده نمی شود.